Urlop macierzyński – wszystko, co musisz wiedzieć

Słów klika o urlopach macierzyńskich

Przygotowany został długo oczekiwany projekt ustawy zmieniającej Kodeks pracy oraz szereg innych ustaw regulujących sytuacje prawną nowo upieczonych matek. Ustawa przeszła już cały proces legislacyjny w Parlamencie i czeka na podpis Prezydenta. Jeżeli nie wydarzy się jakieś nieprzewidziane zdarzenie, ustawa wejdzie w życie od 1 stycznia 2009 r.

Najważniejsze zmiany wprowadzone tą ustawą to wydłużenie wymiaru urlopu macierzyńskiego, wprowadzenie nowej instytucji dodatkowego, dobrowolnego urlopu macierzyńskiego oraz wydłużenie okresu świadczenia chorobowego dla kobiety w ciąży.

W dniu 21 listopada 2008 r. uchwalona została ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.
W ustawie tej zmieniony zostanie szereg uregulowań, dotyczących urlopów macierzyńskich.  Zmiany obejmą wydłużenie dotychczasowych terminów urlopów macierzyńskich, wprowadzą instytucję dodatkowego, fakultatywnego urlopu macierzyńskiego oraz wydłużenie okresu świadczenia chorobowego dla kobiety w ciąży. Ustawa ta została przekazana do podpisu Prezydentowi RP do podpisu. Obecnie nie ma podstaw do przypuszczenia, że prezydent odmówi podpisania ustawy bądź skieruje pytanie do Trybunału Konstytucyjnego. Należy więc założyć, że Prezydent podpisze ustawę w ustawowym terminie i wejdzie ona w życie w dniu 1 stycznia 2009 r.

Wymiar urlopu macierzyńskiego
Obecnie urlopy macierzyńskie przysługują pracownicy w poniższym wymiarze:
1. 18 tygodni przy pierwszym porodzie,
2. 20 tygodni przy każdym następnym porodzie,
3. 28 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

W projekcie, który ma wejść w życie 1 stycznia 2009 r. wymiar urlopu macierzyńskiego wydłużony zostanie do:
1. 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
2. 31 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.
Jedyną przesłanka różnicowania wymiaru urlopu macierzyńskiego ma być ilość dzieci, urodzonych przez pracownicę przy jednym porodzie. W projekcie ustawodawca zrezygnował z różnicowania wymiaru urlopu macierzyńskiego, ze względu na urodzenie pierwszego, bądź kolejnego dziecka przez pracownicę. Zdaniem ustawodawcy przesłanka ta nie ma racji bytu, ze względu na to, że zajmowanie się dzieckiem urodzonym przy pierwszym porodzie nie jest łatwiejsze niż zajmowanie się kolejnymi dziećmi. Nie ma więc podstaw dla różnicowania wymiaru urlopu macierzyńskiego ze względu na tę przesłankę. Z tego też względu uchylony został art. 180 ust. 2 Kodeksu pracy.

Należy jednak podkreślić, że dłuższy wymiar podstawowego urlopu macierzyńskiego przysługuje już pracownicom, które w dniu 1 stycznia 2009 r. korzystają z urlopu macierzyńskiego. W takim przypadku pracownice te mają roszczenie o wydłużenie urlopu macierzyńskiego do wymiaru wprowadzonego niniejszą ustawą.
Dodatkowy urlop macierzyński
Kolejną nowością jest wprowadzenie instytucji dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Urlop ten miałby przysługiwać obok urlopu macierzyńskiego podstawowego i kobieta samodzielnie decydowałaby, czy chce z tego urlopu skorzystać. Urlop ten byłby dobrowolny i pracownica zamierzająca z niego skorzystać, obowiązana byłaby do złożenia wniosku w terminie nie krótszym niż 7 dni, przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Wniosek pracownicy byłby dla pracodawcy wiążący i pracodawca byłby obowiązany do udzielenia tego urlopu. Dodatkowy urlop macierzyński będzie udzielany jednorazowo w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego. Docelowo urlop ten przysługiwałby w wymiarze:
1. do 6 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
2. do 8 tygodni – w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.
Należy jednak podkreślić, że urlop ten nie będzie przysługiwał już z momentem wejścia ustawy w życie, ale moment ten został odroczony w czasie do dnia 1 stycznia 2010 r. i nie w pełnym wymiarze w ustawie wskazanym. Początkowo będzie przysługiwał w niższym wymiarze i będzie sukcesywnie zwiększany aż do osiągnięcia założonego wymiaru w dniu 1 stycznia 2014 r. I tak w latach 2010 oraz 2011 dodatkowy urlop macierzyński będzie przysługiwał w wymiarze 2 tygodnie (w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie) oraz 4 tygodnie (w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie). Natomiast w latach 2012 oraz 2013 dodatkowy urlop macierzyński będzie przysługiwał w wymiarze odpowiednio 3 oraz 6 tygodni.
„Istotną nowością jest to – mówi Piotr Lampa, prawnik serwisu e-prawnik.pl -  że pracownica uprawniona do dodatkowego urlopu macierzyńskiego może łączyć korzystanie z tego urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy, udzielającego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku dodatkowego urlopu macierzyńskiego udziela się na pozostałą część dobowego wymiaru czasu pracy.”

Ochrona stosunku pracy
Stosunek pracy podczas korzystania z urlopu macierzyńskiego w niepełnym wymiarze jest chroniony, poprzez wprowadzenie zakazu rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Urlop macierzyński dla ojca dziecka
Ponadto w przypadku rezygnacji przez pracownicę – matkę dziecka z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlop ten może wykorzystać pracownik – ojciec wychowujący dziecko w wymiarze, który przysługiwałby pracownicy – matce dziecka. W tym celu powinien on złożyć wniosek o przyznanie takiego urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Pracodawca ojca dziecka będzie związany wnioskiem pracownika.

Zasiłek macierzyński
Nadto, co z punktu widzenia pracownicy jest ważne, pracownicy (bądź pracownikowi ojcu) przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego, nie tylko za okres podstawowego urlopu macierzyńskiego, ale także za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Należy jednak wskazać, że w przypadku korzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego przez pracownicę i jednoczesnego pozostawania przez nią w stosunku pracy na część etatu, przysługujący jej zasiłek macierzyński ulega stosunkowemu obniżeniu.

Dłuższy wymiar zasiłku chorobowego w czasie ciąży
Ponadto ustawodawca wydłużył okres za który przysługuje zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy do 270 dni w przypadku pozostawania przez pracownicę w ciąży. Wielokrotnie w praktyce zdarzało się, że w przypadku ciąży zagrożonej, kiedy kobieta od samego początku ciąży była niezdolna do pracy, poprzednio obowiązujący okres 180 dni możliwości pobierania zasiłku chorobowego był niewystarczający i kobieta musiała ubiegać się o świadczenia rehabilitacyjne.
Zmiany poprawiające sytuację pracodawcy
Zmiany przewidziane w niniejszej ustawie mają na celu nie tylko poprawę sytuacji pracowników, ale również wprowadzenie ułatwień dla pracodawców. Pracodawca zwolniony zostanie z obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego w okresie 36 miesięcy począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego.

Żłobki w miejscu pracy
Ponadto zmiana ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych umożliwi wykorzystanie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych do tworzenia przyzakładowych żłobków i przedszkoli, jak również finansowanie z funduszu opieki nad dziećmi w przedszkolach i żłobkach.
Powyższe zmiany w założeniu mają korzystnie wpłynąć na decyzję kobiet o urodzeniu dziecka – mówi Piotr Lampa, ekspert serwisu www.e-prawnik.pl – Na pewno ułatwią one kobietom powrót do pracy po urodzeniu dziecka – poprzez wydłużenie wymiaru urlopu macierzyńskiego oraz możliwość świadczenia pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego w niepełnym wymiarze czasu pracy – dodaje ekspert.
Artykuł przesłała Katarzyna Bienussa – Kierownik ds. Marketingu i PR – Legalsupport
sp. z o.o.

***
E-prawnik.pl to lider wśród serwisów internetowych dostarczających informacje prawne na żądanie. Miesięcznie odwiedza go blisko 0,5 miliona unikalnych użytkowników (Dane: Megapanel PBI/Gemius, X 2008). Serwis oferuje pomoc w rozwiązywaniu problemów życia codziennego klientom indywidualnym oraz małym i średnim firmom. To największy serwis w polskim Internecie świadczący usługę ‘Zapytaj prawnika’, której unikalną cechą jest gwarancja ‘Dziś pytanie – dziś odpowiedź’. Od października 2007 e-prawnik.pl wchodzi w skład grupy Money.pl.E-prawnik.pl

Podziel się na:
  • Facebook
  • Wykop
  • Blip
  • Gadu-Gadu Live
  • Dodaj do ulubionych
  • Drukuj
  • email
  • PDF
  • Twitter
  • Śledzik
  • Google Bookmarks
  • Blogger.com
  • Grono.net
Urlop macierzyński – wszystko, co musisz wiedzieć
  • 0.00 / 5 5
0 głosów, średnia: 0.00

Dodaj komentarz

PUELLANOVA nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Zastrzega sobie prawo do usuwania opinii bez podawania przyczyny.Przypominamy, że osoba zamieszczająca opinie zawierające treści zabronione przez prawo, wulgarne, obraźliwie, naruszające prawa PUELLANOVA lub innych osób albo naruszające zasady współżycia społecznego może ponieść za ich treść odpowiedzialność karną lub cywilną.